Άρθρα

Συντροφικές Σχέσεις – Η Φυλακή της Αγάπης

Η απειλή του τρίτου ενυπάρχει όταν αγαπάμε. Ακόμη και ο πιο ελεγχόμενος γάμος δεν μπορεί να καθησυχάσει τους φόβους μας. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί από εμάς κάνουν μια προσπάθεια.

«Καθόσασταν μ’ εκείνο τον τύπο αρκετή ώρα, τι λέγατε;»
«Περνάς πολλές ώρες στον υπολογιστή! Είναι μόνο για τη δουλειά σου;»
«Πού ήσουν;»
«Ποιος ήταν εκεί;»
«Σου έλειψα;»

Πολλές από τις απορίες μας ταλαντεύονται ανάμεσα στην οικειότητα και την αδιακρισία. Λέμε ότι ρωτάμε επειδή νοιαζόμαστε, αλλά συχνά το κάνουμε επειδή φοβόμαστε. Έτσι βάζουμε κανόνες και ελπίζουμε ότι ο σύντροφος μας θα υπακούσει. Ουσιαστικά, προσπαθούμε να σιγουρέψουμε την πίστη σφίγγοντας προληπτικά τα λουριά. Η επιθυμία όμως είναι ανυπότακτη, παρόλο που οι πράξεις διέπονται από
τη λογική και επομένως ελέγχονται πιο εύκολα.

«Δεν επιτρέπεται να έχεις στενούς προσωπικούς φίλους του αντίθετου φύλου.»
«Δεν μπορείτε να πάτε μαζί στο σινεμά, εκτός κι αν είναι άλλοι μαζί σας.»
«Δεν υπάρχουν DVD που δεν μπορούμε να δούμε μαζί.»
«Απαγορεύονται τα στριπτιτζάδικα – εξαιρείται η περίπτωση των μπάτσελορ πάρτι.»
«Όχι άντρες χορευτές.»
«Αυτό το φόρεμα είναι πολύ αποκαλυπτικό.»
«Δεν μπορείς να αναπολείς τους πρώην σου και φυσικά δεν μπορείς να βγεις μαζί τους.»

Sad wife looking at her ring after fight with husband

couple-in-bed-frustrated

couple-in-bed-on-phones

Όταν η αγωνία μας υπερβαίνει τα όρια, επιστρέφουμε σε πιο παλιομοδίτιδα μέσα ελέγχου: κατασκοπεύουμε. Ελέγχουμε λογαριασμούς πιστωτικών καρτών, τις ιστοσελίδες που επισκέφτηκε, το ντεπόζιτο της βενζίνης, το κινητό τηλέφωνο. Αλλά αυτές οι στρατηγικές ποτέ δεν είναι αρκετές. Οι ανακρίσεις, οι διαταγές, ακόμη και τα χειροπιαστά στοιχεία αποτυγχάνουν να μετριάσουν τον βαθύ φόβο μας για την ελευθερία του συντρόφου μας. Το αγαπημένο πρόσωπο μπορεί να επιθυμεί κάποιο τρίτο.

Τα προβλήματα γίνονται απειλητικά όταν η μονογαμία παύει να είναι μια ελεύθερη έκφραση αφοσίωσης και γίνεται καταναγκαστική υποταγή. Ο υπερβολικός έλεγχος μπορεί να οδηγήσει σ’ αυτό που ο Στίβεν Μίτσελ ονομάζει «πράξεις οργιώδους ανυπακοής». Όταν αρνούμαστε πεισματικά την ενδεχόμενη ύπαρξη τρίτου στη σχέση μας, ίσως ο σύντροφος μας αποφασίσει να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Εξωσυζυγικές σχέσεις, διαδικτυακές συνευρέσεις, στιπτιτζάδικα και σεξ σε επαγγελματικά ταξίδια είναι συνηθισμένες παραβάσεις που δημιουργούν ψυχολογική απόσταση από μια φορτική σχέση. Όταν το τρίτο πρόσωπο εξοστρακίζεται κάπου μακριά, έξω από το γάμο, τότε εκεί ακριβώς θα το ψάχνουμε.

Στη θεωρία κατανοούμε ότι ο καθένας χρειάζεται έναν προσωπικό χώρο, αλλά στην πράξη τα πράγματα γίνονται περίπλοκα. Η ψυχολόγος Τζάνετ Ρέιμποτιν σημειώνει ότι το ρομαντικό πρότυπο περί γαμήλιας συντροφικότητας, που υμνεί την αλληλεγγύη και την ειλικρίνεια, «παρουσιάζει αναλυτικά τα κριτήρια της οικειότητας αλλά όχι και της αυτονομίας». Δίνει έμφαση στο πλησίασμα των συντρόφων, όχι στη διατήρηση της ατομικότητας. Όσοι θεραπεύομενοί μου εμμένουν σε μια οικειότητα τέτοιου τύπου νιώθουν τελικά ότι οι ατομικές τους φιλοδοξίες, ή των συντρόφων τους, δεν είναι «νόμιμες». Το ακατανίκητο εμείς εκτοπίζει το ασήμαντο εγώ.

Οπλσιμένοι με μια ιδεολογία περί αγάπης που θέλει το ζευγάρι συνέχεια μαζί, νιώθουμε περίεργα όταν διεκδικούμε την αυτονομία μας. Αυτό ισχύει πιο έντονα για την ατομικότητα της επιθυμίας μας. Ακόμη και ζευγάρια που παραχωρούν ο ένας στον άλλο αρκετό χώρο οπουδήποτε αλλού – διακοπές χωριστά, βραδινές έξοδοι, στενοί φίλοι του αντίθετου φύλου – δυσκολεύονται με την ιδέα ότι μπορεί να έχουν ερωτική ζωή ξεχωριστά ο ένας από τον άλλον. Δεν αναφέρομαι στο εξωσυζυγικό σεξ. Μιλάω για έναν σεξουαλικό εαυτό με ελευθερία βούλησης, που γεννά τις δικές του ερωτικές εικόνες, ανταποκρίνεται σε άλλες, και το απολαμβάνει όταν ερεθίζεται απροσδόκητα.

Τρίτη Ηλικία – Συμβουλές για να Γερνάτε Επιτυχώς…

Δεν πρέπει οι άνθρωποι να περιμένουν να γεράσουν για να ανακαλύψουν την εσωτερική τους αξία. Πέρα από κάθε εξωτερική απόδειξη επιτυχίας, το νόημα και η αξία της ζωής είναι το επίκεντρο της ανθρώπινης ύπαρξης. Μόλις εκτιμήσουμε την αξία της ζωής, μπορούμε να ζήσουμε το δικό μας πνευματικό ξύπνημα.

Το πρώτο βήμα είναι να αποκτήσουμε ανώτερη αυτοεκτίμηση. Πρόκειται για μια στάση που μαθαίνεται σε όλες τις ηλικίες και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τα γερατειά μας. Αν τη μάθουμε ή αν την έχουμε κιόλας, θα μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε μέσα μας κι άλλα ανεκμετάλλευτα εφόδια. Μπορούμε να πραγματοποιήσουμε παλιά όνειρα, αν μας συγκινούν ακόμη ή να βρούμε καινούργια. Τα όριά μας καθορίζονται από την ικανότητά μας να ονειρευόμαστε κι από την ενέργεια για αποκρυστάλλωση των ονείρων μας.

Η τρίτη ηλικία προσφέρεται για την υιοθέτηση νέων σκοπών στη ζωή σας, ίσως για κάτι που πάντα θέλατε να κάνετε. Παραθέτω τη μια μετά την άλλη όλες τις κοινές ανθρώπινες ανάγκες μας, που υπάρχουν σε κάθε ηλικία, για να σας θυμίσω αυτά που ήδη ξέρετε, αλλά που μπορεί να ξεχνάτε για μια στιγμή.

shutterstock_139018265

Μας χρειάζεται ν’ αγαπάμε και να μας αγαπάνε, να μας προσέχουν, να μας αναγνωρίζουν, να μας σέβονται, καθώς και η επαφή σωματική και ψυχική.

Μας χρειάζεται να μας υπολογίζουν και να έχουμε κάποιο σκοπό.

Μας χρειάζεται να έχουμε ερεθίσματα και να μαθαίνουμε καινούργια πράγματα.

Μας χρειάζεται να έχουμε ικανοποιητικές και στενές σχέσεις.

Μας χρειάζεται η διασκέδαση και το χιούμορ.

Μας χρειάζεται η οικονομική εξασφάλιση.

Μας χρειάζεται η πνευματική και σωματική υγεία.

Μας χρειάζεται να ανήκουμε κάπου.

Μας χρειάζεται να συμμετέχουμε σε μια ζωντανή κοινότητα από φίλους και συνεργάτες.

Μας χρειάζεται να είμαστε σ’ επαφή με την πνευματική μας δύναμη, με τη θρησκεία μας, με τη θεότητά μας.

Αυτές οι ανάγκες υπάρχουν σ’ όλα τα στάδια της ζωής μας, από τη νηπιακή ηλικία κι έπειτα. Δεν τις νιώθουμε πάντοτε, καθώς προχωράμε στη ζωή μας. Σε μερικά στάδια, προβάλλουν περισσότερο. Όταν γεράσουμε είναι πολύ σημαντικό ν’ αναρωτιόμαστε πού βρισκόμαστε σε σχέση μ’ αυτές τις ανάγκες και μετά ν’ αναλαμβάνουμε δράση για να καλυτερεύσουμε και ν’ αποκτήσουμε ό,τι δεν έχουμε ακόμη.

Στάσου τώρα μια στιγμή και κάνε μια απογραφή του σημερινού σου τρόπου ζωής.

Τρως θρεπτικές τροφές;

Ασκείσαι;

Προσέχεις καθόλου τις συναισθηματικές σου ανάγκες;

Συνεχίζεις ν’ αναπτύσσεις την επιδεξιότητά σου για κατάλληλη επικοινωνία;

Έχεις σχέσεις στοργής;

Συμμετέχεις σε καμιά ομάδα υποστήριξης;

Αναπτύσσεις την ικανότητά σου ν’ ακούς προσεκτικά, να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου, να ζητάς ό,τι θέλεις;

Έχεις αναπτύξει αποτελεσματικούς τρόπους να χειρίζεσαι τις συγκρούσεις;

Είσαι ενθουσιασμένος με τη ζωή σου, τη χαίρεσαι;

Συνεχίζεις ν’ αναπτύσσεις την αίσθηση του χιούμορ και να διασκεδάζεις με τη ζωή σου;

Αναπτύσσεις ικανοποιητικούς τρόπους για ν’ αγαπάς τον εαυτό σου και να τον εκτιμάς;

Καλλιεργείς το ενδιαφέρον σου για μάθηση;

Έχεις βρεις καλούς τρόπους να χαλαρώνεις;

Δέχεσαι να μαθαίνεις από τα λάθη σου;

Επιτρέπεις στον εαυτό σου ν’ αγαπά ελεύθερα και βαθιά;

Διαχείριση Άγχους Εξετάσεων

Βιωματικό Εργαστήριο για τη Διαχείριση του Άγχους των Εξετάσεων - Απευθύνεται σε μαθητές όλων των τάξεων του λυκείου. Ολοκληρώνοντας το, οι μαθητές θα είναι σε θέση:
- να καταλαβαίνουν τα δυσάρεστα συναισθήματά τους
- να καταλαβαίνουν τις αρνητικές σκέψεις που κάνουν & πώς τους επηρεάζουν
- να διαχειρίζονται με εποικοδομητικούς τρόπους τη συμπεριφορά τους
- να μάθουν έναν πιο αποδοτικό τρόπο διαχείρισης του χρόνου τους
- να ενισχύουν τον εαυτό τους θετικά &
- να μάθουν να χαλαρώνουν

Το εργαστήριο θα διεξαχθεί με ανώτατο αριθμό ατόμων στα 8 άτομα και γι’ αυτό είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής. Η διάρκεια του εργαστηρίου είναι 5 ώρες και κάθε μαθητής θα λάβει ένα εγχειρίδιο με το ψυχοεκπαιδευτικό υλικό που θα χρησιμοποιηθεί στο εργαστήριο.

 

Poster_Viomatiko-ergastiri

Κατανόηση του Άγχους

Το άγχος, η ανησυχία & ο φόβος παίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή μας, επειδή προετοιμάζουν τον οργανισμό μας να αντιμετωπίσει τις επικίνδυνες & απειλητικές καταστάσεις. Τα συναισθήματα αυτά πυροδοτούν την απελευθέρωση μιας ορμόνης, της αδρεναλίνης, η οποία επιφέρει αλλαγές σε σωματικό και νοητικό επίπεδο. Οι αλλαγές αυτές μας προετοιμάζουν είτε για την αντιμετώπιση μιας πρόκλησης (μάχη), είτε για φυγή από μια επικίνδυνη κατάσταση
Ο φόβος μπορεί επίσης να μας αδρανοποιήσει, να μας παγώσει.
Μόλις ξεπεραστεί η αγχογόνος κατάσταση ή ο κίνδυνος, οι παροδικές αλλαγές υποχωρούν. Εξαιτίας της ορμόνης αυτής έχουμε και τα σωματικά «συμπτώματα» που προετοιμάζουν τον οργανισμό για δράση.
Κάποια συμπτώματα του χρόνιου στρες είναι:
Νευρικότητα & ένταση
Δυσκολία στην αναπνοή
Ζαλάδα, πονοκέφαλος
Αστάθεια, τρέμουλο
Εφίδρωση
Πόνος στους ώμους & το στήθος
Μυϊκοί πόνοι, πιασμένοι μυς
Αδυναμία στα άκρα
Δυσκολία στην κατάποση
Στομαχικά προβλήματα, ναυτία
Εύκολη κούραση
Συχνουρία
Εξάψεις, ρίγη
Δυσκολία στη συγκέντρωση
Αϋπνίες & συχνή διατάραξη του ύπνου
Ευερεθιστότητα
Βούισμα στα αυτιά
Τάση για εμετό ή/και διάρροια
Αύξηση της αρτηριακής πίεσης
Θαμπή όραση
Στεγνό στόμα

shutterstock_164566781

Το άγχος γίνεται παθολογική συμπεριφορά όταν η αντίδραση στην ψυχολογική πίεση είναι χρόνια ή υπερβολική (σε σχέση με το παρεχόμενο ερέθισμα). Υπάρχει πάντα κάποιος λόγος που νιώθουμε άγχος π.χ. όταν πρόκειται να δώσουμε εξετάσεις ή να πούμε κάτι που δεν είναι ευχάριστο σε κάποιον ή να συμμετέχουμε σε μια καινούργια δραστηριότητα. Ακόμα και όταν δεν μας είναι αρκετά ξεκάθαρο, το άγχος ποτέ δεν "εγκαθίσταται" στο σώμα μας αναίτια. Σε πολλές περιπτώσεις, όταν αυτό γίνεται χρόνιο, χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση σε συνεργασία με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.

Τα «Ναι» και τα «Όχι» στην υποστήριξη των ατόμων που θρηνούν

ΟΧΙ:

  • Μην πιέζετε το άτομο που θρηνεί να παίξει κάποιο συγκεκριμένο ρόλο λέγοντας «Τα πας μια χαρά». Επιτρέψτε του να έχει συναισθήματα που το δυσκολεύουν, χωρίς να αισθάνεται ότι σας απογοητεύει.
  • Μη λέτε στο άτομο που θρηνεί τι «πρέπει» ή τι «δεν πρέπει» να κάνει. Στην καλύτερη περίπτωση, αυτό ενισχύει την αίσθηση της αδυναμίας που αισθάνεται και στη χειρότερη, η συμβολή σας μπορεί να είναι εντελώς άστοχη.
  • Μη λέτε «πάρε με άμα χρειαστείς κάτι». Οι αόριστες προτάσεις συνήθως απορρίπτονται και το άτομο που θρηνεί θα συμπεράνει ότι κατά βάθος ελπίζετε ότι δεν θα επικοινωνήσει μαζί σας.
  • Μη λέτε ότι «ο χρόνος τα γιατρεύει όλα». Τα τραύματα της απώλειας δεν επουλώνονται ποτέ εντελώς και το έργο του θρήνου είναι πιο ενεργό από ό, τι υπονοεί αυτή η έκφραση.
  • Μην αναθέτετε την παροχή βοήθειας σε άλλους. Η δική σας παρουσία και το δικό σας ενδιαφέρον σημαίνουν πολλά.
  • Μη λέτε «ξέρω πώς νιώθεις». Η εμπειρία του θρήνου κάθε ατόμου είναι μοναδική, γι’ αυτό το λόγο καλέστε τον άλλο να μοιραστεί μαζί σας τα συναισθήματα του αντί να θεωρείτε ότι ξέρετε ποια είναι τα θέματα που τον απασχολούν.
  • Μη χρησιμοποιείτε τετριμμένες εκφράσεις παρηγοριάς, όπως «να ζήσετε να τον θυμόσαστε» ή «άγνωστες οι βουλές του Κυρίου». Το μόνο που κάνουν είναι να αποδείξουν στο άτομο που θρηνεί ότι δε νοιάζεστε αρκετά για να προσπαθήσετε να καταλάβετε.
  • Μη πιέζετε το άτομο που θρηνεί να βιαστεί, λέγοντας του ότι πρέπει γρήγορα να βρει κάτι να ασχοληθεί ή να δώσει τα πράγματα του θανόντα κ.λπ. Ο θρήνος χρειάζεται χρόνο και υπομονή και δεν γίνεται βάσει προγράμματος.

 

 

NAI:

  • Κατά 80% να ακούτε και κατά 20% να μιλάτε. Πολύ λίγοι άνθρωποι αφιερώνουν χρόνο για να ακούσουν τους βαθύτερους προβληματισμούς του άλλου. Γίνεται, αν μπορείτε συναισθηματικά, ένας από αυτούς τους λίγους. Είναι πιθανό και εσείς και ο άλλος να διδαχτείτε πολλά μέσα από αυτό.
  • Δώστε συγκεκριμένη βοήθεια και πάρτε εσείς την πρωτοβουλία να τηλεφωνήσετε στο άτομο που θρηνεί. Αν ταυτόχρονα δείξετε σεβασμό απέναντι στην ιδιωτική του ζωή, ο άλλος θα εκτιμήσει τη χειροπιαστή σας βοήθεια σε καθημερινές του ανάγκες.
  • Περιμένετε ότι στο μέλλον θα υπάρξουν δύσκολες περίοδοι, κατά τις οποίες το άτομο θα κληθεί να αντιμετωπίσει οδυνηρά συναισθήματα και να πάρει αποφάσεις. Ακόμα και μήνες μετά την απώλεια.
  • Να είστε στο πλευρό του ατόμου που θρηνεί. Υπάρχουν ελάχιστοι κανόνες στην προσφορά υποστήριξης πέρα από το να είστε ανοιχτοί και να νοιάζεστε.
  • Μιλήστε για τις δικές σας απώλειες και για το πώς προσαρμοστήκατε σ’ αυτές. Αν και οι μηχανισμοί αντιμετώπισης που χρησιμοποιεί το άτομο που θρηνεί μπορεί να διαφέρουν από τους δικούς σας, η αποκάλυψη προσωπικών πτυχών θα βοηθήσει.
  • Χρησιμοποιείστε τη σωστή σωματική επαφή – βάζοντας το χέρι στους ώμους του άλλου ή με μια αγκαλιά – όταν τα λόγια είναι πολύ φτωχά. Μάθετε να νιώθετε άνετα με τις στιγμές σιωπής, αντί να φλυαρείτε άσκοπα προσπαθώντας να «φτιάξετε το κέφι του άλλου».
  • Να είστε υπομονετικοί με την ιστορία του ατόμου που θρηνεί και να του επιτρέπεται να μοιραστεί τις αναμνήσεις από το άτομο που πέθανε. Αυτό καλλιεργεί την υγιή συνέχεια, καθώς το άτομο προσανατολίζεται σ’ ένα διαφορετικό μέλλον.

10 ερωτήσεις πριν τιμωρήσετε το παιδί σας

Μπορεί να θεωρηθεί σχεδόν «νόμος» της ανθρώπινης φύσης ότι οι τιμωρίες οδηγούν στον αυτοέλεγχο. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο όταν το παιδί έχει μια ζεστή και στενή σχέση με τον γονέα που επιβάλλει τις τιμωρίες.
Υπάρχουν δυο είδη τιμωρίας: οι ψυχολογικές και οι σωματικές τιμωρίες.

  • Οι ψυχολογικές τιμωρίες είναι όλες εκείνες οι λεκτικές και άλλες ενέργειες που αποτελούν απειλή για το παιδί, να χάσει την αποδοχή ή την επιβράβευση, ακόμα και την αγάπη του γονέα ή να προκαλέσει στον γονέα αρνητικά συναισθήματα.
    - Αυτό το είδος τιμωρίας προκαλεί έντονο άγχος στο παιδί.
  • Οι σωματικές τιμωρίες είναι όλες εκείνες οι βίαιες ενέργειες που προκαλούν στο παιδί σωματικό πόνο.
    - Αυτό το είδος της τιμωρίας προκαλεί στο παιδί θυμό και εχθρότητα.

Δέκα ερωτήσεις που πρέπει να κάνετε στον εαυτό σας πριν χρησιμοποιήσετε το μέσο της τιμωρίας

1. H τιμωρία αυτή θα διδάξει στο παιδί μου πώς να παίρνει καλύτερες αποφάσεις;

2. Η τιμωρία αυτή αλλάζει την κακή συμπεριφορά;

3. Η τιμωρία αυτή μειώνει την ανάγκη για περισσότερες τιμωρίες;

4. Θυμώνω όταν τιμωρώ;

5. Η τιμωρία αυτή είναι μέρος ενός σχεδίου;

6. Μήπως η τιμωρία αυτή θα το ταπεινώσει ή θα το φέρει σε δύσκολη θέση;

7. Φέρομαι με συνέπεια;

8. Θα εφαρμόσω αμέσως και μέχρι τέλους αυτά που λέω (εκτός αν είμαι θυμωμένος/η) ;

9. Η τιμωρία αυτή είναι λογική και δίκαιη;

10. Έχω δοκιμάσει πρώτα θετικές λύσεις – θετική ενίσχυση της καλής συμπεριφοράς και αγνόηση της δυσλειτουργικής συμπεριφοράς;

Ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει

Ο άνθρωπος τελικά δεν…είναι δέντρο!

Ξέρω κάτι μαμάδες που όσα χρόνια κι αν έχουν περάσει, όσες φορές κι αν έχουν ζητήσει συγνώμη, συνεχίζουν να κάνουν τα ίδια ενοχλητικά πράγματα. Επιμένουν να ρωτούν για τα προσωπικά σου, έχουν άποψη για όλα, κατεβάζουν τα μούτρα όταν δεν γίνεται το δικό τους, σε θεωρούν πολύ μικρό για να μην τους δίνεις λογαριασμό, αλλά την επόμενη στιγμή πολύ μεγάλο, για να μην έχεις βρει δουλειά, παντρευτεί, κάνει παιδιά… (γεμίστε το κενό κατά βούληση).
Είναι μετά και κάτι σύντροφοι, που μπορεί να διαφοροποιούνται ελαφρώς από σχέση σε σχέση, αλλά ο κύριος πυρήνας μένει. Όποιο ταίρι κι αν επιλέξουν, θα φλερτάρουν ή θα απιστήσουν, θα αποφύγουν να δεσμευτούν, θα παραμείνουν ανώριμοι ή αντίθετα το ίδιο δοτικοί και συναισθηματικοί. Και η λίστα συνεχίζεται… από τα μικρότερα και πιο χαριτωμένα, μέχρι τα μεγάλα και σοβαρά. Φίλοι που καθυστερούν στα ραντεβού, κάποιοι μόνιμα ανασφαλείς, άλλοι επιρρεπείς σε τοξικές σχέσεις, αναποφάσιστοι, ευαίσθητοι, καλόπιστοι, που όσο κι αν το παλεύουν, συνεχίζουν να είναι και να συμπεριφέρονται το ίδιο.
Και κάπου εκεί οδηγούμαστε στη γνωστή φράση: «Ο άνθρωπος τελικά ΔΕΝ αλλάζει!».
Το έχουμε πει και το έχουμε ακούσει άλλες τόσες φορές.
Αναρωτήθηκα πολλές φορές και η ίδια. Η επόμενη ερώτηση όμως ήταν ακόμα πιο δύσκολη: «Αν οι άνθρωποι δεν αλλάζουν, τότε τι νόημα έχει η δουλειά που κάνω;»
Αν θεωρήσουμε ότι ως ενήλικες, λίγο πολύ έχουμε διαμορφώσει τα κύρια στοιχεία της προσωπικότητας μας και όσες προσπάθειες κι αν κάνουμε, αυτά καταλήγουν και επιμένουν να εμφανίζονται, τότε τι νόημα έχει η ψυχοθεραπεία;
Κατέληξα στα εξής:
1) Η αλλαγή είναι απόφαση και προσωπική επιλογή
2) Η αλλαγή χρειάζεται συνήθως γνώση και στήριξη και δεν είναι πάντα εύκολη
3) Ο άνθρωπος όμως μπορεί να αλλάξει. Το έχω δει να συμβαίνει

Τα άτομα που αλλάζουν έχουν ένα βασικό κοινό στοιχείο. Αποφασίζουν να το κάνουν.
Όχι γιατί πρέπει, όχι για τους άλλους που ενοχλούνται ή το επιθυμούν, ούτε γιατί το επιβάλλει κάποιος. Όλα αυτά μπορεί να λειτουργούν σαν αφορμή, αλλά η ουσιαστική απόφαση είναι δική τους. Πρόκειται για μια απολύτως συνειδητή, προσωπική και ώριμη επιλογή.
Οι ίδιοι αναζητούν βοήθεια, οι ίδιοι αναλαμβάνουν την ευθύνη και προσπαθούν προς αυτή την κατεύθυνση.
Μόνο τότε έχει νόημα και μόνο τότε επιτυγχάνεται η αλλαγή. Δεν σε αλλάζει ο θεραπευτής σου με κάποιον μαγικό τρόπο, χωρίς να κάνεις κάτι, δεν θα σε αλλάξουν οι άλλοι, δεν σε αλλάζουν οι συνθήκες. Όποτε συμβαίνει κάτι τέτοιο είναι συνήθως παροδικό και επιφανειακό και σαν ένα σύστημα, που παλεύει να κρατήσει την ομοιόσταση του, επανερχόμαστε, αργά ή γρήγορα, στο γνωστό μας σχήμα.

Η θεραπευτική Σχέση

Όταν τα πράγματα δυσκολεύουν για τους ανθρώπους, χάνουν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους, νιώθουν την αυτοεκτίμηση τους να λιγοστεύει και τα αποθέματα τους όλο να αδειάζουν, αρχίζουν να αναζητούν πηγές στήριξης.
Κάποιοι έχουν ως μόνο «όπλο» την θέληση και την επιμονή τους, άλλοι επιστρατεύουν την βοήθεια της οικογένειας και τη στήριξη των φίλων, ενώ δεν είναι και λίγοι αυτοί που καταφεύγουν σε βιβλία αυτοβοήθειας, συμβουλές από το Internet, ή ακόμα και σε θρησκευτική και πνευματική καθοδήγηση.
Δεν αμφιβάλω καθόλου ότι όλα αυτά και άλλα περισσότερα, μπορεί να βοηθάνε και να αποτελούν εξαιρετικά στηρίγματα στην πορεία του ατόμου προς την αλλαγή, σε καμία περίπτωση όμως δεν θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν την ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Για τον εξής απλούστατο λόγο.. η ψυχοθεραπεία δεν μοιάζει και δεν θα μπορούσε να συγκριθεί με κανένα από αυτά. Προς αποφυγή παρανόησης: δεν υποτιμώ καθόλου την αξία της οικογενειακής στήριξης, δεν αμφισβητώ τον καθοριστικό ρόλο των φίλων στη ζωή μας, ούτε αμφιβάλω για την ευεργετική επίδραση που μπορεί να έχει η πίστη και η εξομολόγηση σε κάποιους ανθρώπους, αλλά η ψυχοθεραπεία δεν μοιάζει με κανένα από αυτά.
Είναι μια μοναδική διαδικασία, κατά την οποία ένας επιστημονικά καταρτισμένος άνθρωπος, συναντάται με έναν άλλον, με κύριο και μοναδικό σκοπό τη βοήθεια και στήριξη του δεύτερου, μέσα από θεραπευτικές παρεμβάσεις και τεχνικές, αλλά και μέσα από την ίδια την θεραπευτική τους σχέση. Δεν γνωρίζονται από πριν, δεν κάνουν παρέα κατά τη διάρκεια, αλλά ούτε και μετά. Δεν είναι συγγενείς, δεν είναι φίλοι, ούτε σύντροφοι. Δεν είναι αμοιβαία σχέση, γιατί λίγα πράγματα θα μάθει ποτέ ο θεραπευόμενος για τον θεραπευτή του και την προσωπική του ζωή. Δεν συναντιούνται αυθόρμητα, δεν συναναστρέφονται με άλλους ανθρώπους. Πρόκειται για μια σχέση με αρχή και τέλος και συγκεκριμένο λόγο ύπαρξης, που στο εδώ και τώρα είναι φτιαγμένη για να κατατοπίσει, να στηρίξει και να συνοδεύσει το άτομο στην διαδικασία της αλλαγής του, όχι όμως μέσα από «φιλικές συμβουλές», ούτε με την δύναμη της συγγενικής ή συντροφικής αγάπης. Η επιστημονική γνώση, αλλά και η πολύτιμη ενσυναίσθηση του ψυχοθεραπευτή, που γνωρίζει και νιώθει, αλλά δεν εμπλέκεται συναισθηματικά με τον ίδιο τρόπο, και η συνεργασία και δύναμη του ατόμου που ζητάει βοήθεια, δημιουργεί αυτή τη σχέση που τελικά επιφέρει την αλλαγή.
Η πορεία βέβαια προς την αλλαγή δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση, ακόμα και όταν κάποιος απευθύνεται σε ειδικό. Μαγικά ραβδιά, γρήγορες λύσεις και «εγγυημένα αποτελέσματα» αναζητήστε τα σε άλλους χώρους.
Απαιτείται προσπάθεια και συχνά ανακαλύπτει το άτομο ότι η διαδικασία μπορεί να είναι δύσκολη, ακόμα και επίπονη συναισθηματικά.
Κάποιες φορές μπορεί να διαπιστώσει ότι ενώ έχει προχωρήσει, κάτι γίνεται και ξαναγυρνάει πίσω, απογοητεύεται, ματαιώνεται, «πέφτει και πρέπει να ξανασηκωθεί». Άλλες στιγμές μπορεί να νιώθει, ότι όλη η προσπάθεια και ο κόπος του γίνεται επί ματαίω, ειδικά όταν επαναλαμβάνει συμπεριφορές και αντιδράσεις χρόνων, αλλά συνεχίζει. Συνεχίζει, γιατί για κάποιον λόγο και με κάποιον τρόπο, νιώθει διαφορετικό και πιο ενδυναμωμένο, ακόμα κι όταν πέφτει στις ίδιες «παγίδες».
Άλλες πάλι φορές, βλέπει ότι η αλλαγή του αναστατώνει τον περίγυρο του. Όσο κι αν είναι επιθυμητή, λειτουργεί σαν ντόμινο και προκαλεί αλλαγή και στους άλλους και αυτό δεν το θέλουν όλοι. Ένα ανασφαλές και υποχωρητικό άτομο, όταν αρχίζει να διεκδικεί, να βάζει όρια και να λέει «όχι», μπορεί να διαπιστώσει ότι η τόσο επιθυμητή αλλαγή, μπορεί τελικά να ξεβολέψει και να ξαφνιάσει πολύ κόσμο.
Ενώ κάποιες άλλες φορές αντιστέκεται και το ίδιο το άτομο σε αυτήν.
Η πορεία λοιπόν προς την αυτογνωσία, την ανάπτυξη και την προσωπική ενδυνάμωση δεν θα μπορούσε να είναι εύκολη υπόθεση. Είμαστε πολύ πολύπλοκοι, για εύκολες και γρήγορες λύσεις και αλλαγές. Είναι μια πρόκληση, την οποία καταλαβαίνουν απόλυτα μόνο όσοι την έχουν αναλάβει και βιώσει.
Και μετά από όλα αυτά;
Μετά από όλα αυτά κάτι συμβαίνει. Κάτι αλλάζει…
Και αλλαγή δεν είναι απαραίτητα η εντυπωσιακή στροφή 180 μοιρών. Δεν σημαίνει να γίνεις κάποιος άλλος, ούτε να απαρνηθείς τα στοιχεία που σε συνθέτουν και σε χαρακτηρίζουν. Κι αυτό, γιατί υπάρχουν σίγουρα κάποια δομικά στοιχεία στην προσωπικότητα μας, αλλά και στην ιδιοσυγκρασία μας που είναι σταθερά. Όπως και οι εμπειρίες και τα γεγονότα που έχουμε ζήσει, που επίσης δεν αλλάζουν. Αυτά δεν τα αλλάζεις, απλά τα καταλαβαίνεις.
Αλλαγή όμως είναι οποιαδήποτε μετακίνηση από το σημείο που βρισκόμαστε. Συμβαίνει συνήθως ανεπαίσθητα και είναι περισσότερο ένα βίωμα διαφορετικό, που προκύπτει σταδιακά, μετά από την διαδικασία που περιγράψαμε, παρά η συνειδητή δήλωση «τώρα άλλαξα» ή «αύριο θα αλλάξω». Αν ήταν τόσο απλό, φαντάζομαι ότι δεν θα ακούγαμε τόσο συχνά το «ο άνθρωπος δεν αλλάζει!».
Αλλαγή μπορεί να είναι η γνώση, η συνειδητοποίηση, μια νέα οπτική.
Η αλλαγή μπορεί να είναι στον τρόπο σκέψης, στην θεώρηση του κόσμου και των ανθρώπων, που έστω και η ελάχιστη μετατόπιση της αλλάζει όλο το πρίσμα. Σκεφτείτε πως η γωνία λήψης μιας φωτογραφίας αλλάζει όλη την εικόνα. Για την ίδια εικόνα πρόκειται, με τα ίδια πρόσωπα και αντικείμενα, το γεγονός όμως ότι εμείς μετακινηθήκαμε και την κοιτάζουμε από άλλη γωνία, αλλάζει όλη την αντίληψη μας για αυτήν. Το ίδιο είναι να κοιτάς κάτι από κάτω προς τα πάνω και το ίδιο από πάνω προς τα κάτω; Το ίδιο βλέπεις, αλλά είναι ταυτόχρονα διαφορετικό.
Αλλαγή μπορεί να είναι ακόμα και η αναγνώριση ότι θέλω και προσπαθώ να αλλάξω, αλλά δυσκολεύομαι να τα καταφέρω.
Πάντα, μα πάντα όμως, η αλλαγή είναι μέσα μας, σε ότι αφορά εμάς και τις επιλογές μας και όχι στους άλλους, που φυσικά και έχουν το δικαίωμα να μην την επιλέγουν.
Άρα λοιπόν…
Ο άνθρωπος αλλάζει. Όταν το επιλέγει. Μπορεί να μην είναι εύκολο, μπορεί να μην είναι εντυπωσιακό και πάντα οφθαλμοφανές, αλλά είναι μαγικό όταν συμβαίνει και πολύ ουσιαστικό.
Και τότε, ακόμα κι όταν όλος ο κόσμος τριγύρω θα παραμένει αμετακίνητος, αυτός θα ξέρει, θα το νιώθει.. θα έχει αλλάξει τον τρόπο που υπάρχει στον κόσμο και σχετίζεται με αυτόν και αυτή είναι τελικά η μεγαλύτερη και πιο σπουδαία αλλαγή.

Ένα κείμενο της αγαπημένης συναδέλφου Μαρίας Ευαγγελοπούλου

Συντροφικές Σχέσεις – Η Φυλακή της Αγάπης

Η απειλή του τρίτου ενυπάρχει όταν αγαπάμε. Ακόμη και ο πιο ελεγχόμενος …

Τρίτη Ηλικία – Συμβουλές για να Γερνάτε Επιτυχώς…

Δεν πρέπει οι άνθρωποι να περιμένουν να γεράσουν για να ανακαλύψουν …

Διαχείριση Άγχους Εξετάσεων

Βιωματικό Εργαστήριο για τη Διαχείριση του Άγχους των Εξετάσεων - …